Poradnik

Poradnik

  • Rehabilitant, Fizjoterapeuta a może Fizykoterapeuta?

    W prostym rozumieniu rehabilitacja to proces, którego celem jest szeroko pojęty powrót do sprawności. W obszarze rehabilitacji znajduje się wiele ważnych dziedzin medycyny. Każda dziedzina zawiera określony zakres wiedzy, kompetencji oraz umiejętności. Rehabilitację możemy podzielić się na rehabilitację medyczną, społeczną, psychologiczną i zawodową. Rehabilitacja medyczna to proces, w którym biorą udział: lekarz, fizjoterapeuta, pielęgniarka, psycholog, logopeda, terapeuta zajęciowy i wielu innych specjalistów, którzy przyczyniają się do poprawy zdrowia pacjenta. W Polsce istnieje popularne słowo rehabilitant, jednakże nie jest ono właściwe stosowane. Tak jak wspomniano rehabilitacja to proces, natomiast osoba, która wykonuje terapię z pacjentem to fizjoterapeuta. W takim razie kim jest fizjoterapeuta?

    Fizjoterapeuta to osoba prowadząca zarówno diagnostykę jak i terapię pacjenta w oparciu o określone metody i formy terapii. W ramach swojej pracy fizjoterapeuta ma do dyspozycji kilka form terapii: kinezyterapię ( leczenie za pomocą ruchu: ćwiczenia poprawiające siłę, ruchomość, wydolność oraz stabilizację ), fizykoterapię ( leczenie oparte na użyciu różnych form energii: elektrycznej, termicznej, wodnej czy mechanicznej ) oraz masaż i terapię manualną ( praca ukierunkowana na poprawę funkcji: stawów, układu mięśniowo-powięziowego oraz innych układów ciała człowieka ). Wszystkie te formy składają się na jedną wspólną całość. W potocznym języku często istnieje pojęcie fizykoterapeuta, to również błędne zastosowanie tego słowa ponieważ jeśli fizjoterapeuta wykonuje fizykoterapię to dalej jest fizjoterapeutą.

  • Poznaj specjalności zawodowe fizjoterapeutów

    Szeroki zakres problemów pacjentów sprawił, że fizjoterapeuci samoistnie zaczęli się specjalizować w ramach różnych dziedzin medycyny. W celu ułatwienia dostępu do portalu zastosowaliśmy wyszukiwarkę z podziałem na poszczególne specjalności zawodowe fizjoterapeutów co znacznie ułatwia wyszukanie odpowiedniego specjalisty.

    Poznaj poszczególne działy rehabilitacji, w których pracują fizjoterapeuci:

    Rehabilitacja kardiologiczna jest ukierunkowana na profilaktykę, leczenie oraz poprawę jakości życia pacjentów z chorobami układu krążenia. Poprzez rehabilitację kardiologiczną można ograniczyć postęp i zmniejszyć śmiertelność wielu chorób serca. Rehabilitacja kardiologiczna dotyczy m. in. pacjentów:

    • po zawale mięśnia sercowego i po ostrym zespole wieńcowym bez zawału
    • po przezskórnych interwencjach wieńcowych
    • po pomostowaniu aortalno-wieńcowym
    • po operacjach wad serca
    • z niewydolnością serca
    • po transplantacji serca
    • ze stymulatorem serca
    • ze wszczepionym kardiowerterem-defibrylatorem
    • z nadciśnieniem tętniczym

    Rehabilitacja neurologiczna jest istotną częścią leczenia zaburzeń funkcjonalnych spowodowanych uszkodzeniami układu nerwowego. Jej celem jest poprawa lub przywrócenie sprawności po urazach lub zaburzeniu funkcji obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego. Rehabilitacja neurologiczna dotyczy m. in. pacjentów:

    • po udarze mózgu
    • ze stwardnieniem rozsianym
    • z urazami czaszkowo-mózgowymi
    • z urazami rdzenia kręgowego
    • po operacjach guza mózgu
    • po operacjach tętniaków
    • z dyskopatią (rwa kulszowa, rwa barkowa)
    • ograniczeniem stanu świadomości
    • z przepukliną oponowo-rdzeniową
    • z dystrofią mięśniową
    • z miopatią
    • z chorobą Parkinsona
    • z polineuropatią

    Rehabilitacja ortopedyczna zajmuje się diagnostyką i leczeniem zachowawczym przeciążeń i urazów w obrębie układu ruchu. Rehabilitacja ortopedyczna dotyczy m. in. pacjentów:

    • po złamaniach kości
    • po rekonstrukcji więzadeł
    • po skręceniach i zwichnięciach
    • po endoprotezoplastyce stawów
    • po innych zabiegach operacyjnych narządu ruchu
    • z zespołami bólowymi stawów kręgosłupa i stawów obwodowych

    Rehabilitacja pediatryczna zajmuje się diagnostyką i leczeniem zachowawczym dzieci i młodzieży z dysfunkcjami w obrębie układu nerwowego oraz układu ruchu. Rehabilitacja pediatryczna dotyczy m. in. pacjentów:

    • z mózgowym porażeniem dziecięcym
    • z dystrofią mięśniową
    • z zaburzeniami wieku rozwojowego
    • ze wzmożonym lub obniżonym napięciem mięśniowym
    • z asymetrią w obrębie głowy i tułowia
    • z zaburzeniami chodu i wadami stóp
    • z dysplazją stawu biodrowego

    Rehabilitacja sportowa jest bardzo zbliżona do rehabilitacji ortopedycznej. Dodatkowo wychodzi na przeciw dysfunkcjom z jakimi zmagają się głównie osoby aktywne i sportowcy. Specjalność ta obejmuje również profilaktykę przeciążeń, regenerację i odnowę biologiczną. Specyficzne problemy rehabilitacji sportowej najczęściej dotyczą:

    • skręceń i zwichnięć
    • stłuczeń
    • izolowanych uszkodzeń wewnątrz-stawowych
    • naciągnięć i naderwań mięśniowych
    • przeciążeń mięśniowo-powięziowych
    • złamań
    • urazów głowy
    • profilaktyki przeciążeń
    • wskazówek treningowych

    Rehabilitacja w wadach postawy zajmuje się diagnostyką i leczeniem zachowawczym dzieci i młodzieży z asymetrią kręgosłupa, kończyn dolnych oraz z wadami stóp. Ponadto dotyczy leczenia nieprawidłowych nawyków postawy. Rehabilitacja w wadach postawy dotyczy m. in. pacjentów:

    • z zaburzeniami osi kończyn (kolana koślawe i szpotawe)
    • z zaburzeniami ukształtowania krzywizn kręgosłupa
    • z asymetrią ustawienia miednicy
    • ze skoliozą i postawą skoliotyczną
    • z odstającymi łopatkami
    • wadami stóp
    • z wysuniętą głową i obręczą barkową (protrakcja)

    Rehabilitacja reumatologiczna zajmuje się jednostkami chorobowymi, które występują na tle stanów zapalnych oraz chorób powodujących objawy w obrębie całego układu ruchu. Celem rehabilitacji w reumatologii jest wyhamowanie przyczyn danej jednostki chorobowej oraz złagodzenie objawów pacjenta. Rehabilitacja reumatologiczna dotyczy m. in. pacjentów:

    • z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS)
    • z młodzieńczym zapaleniem stawów
    • z zapaleniami skórno-mięśniowymi
    • z zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa (ZZSK)
    • z łuszczycowym zapaleniem stawów
    • z dną moczanową
    • z boreliozą
    • z toczniem układowym

    Rehabilitacja uroginekologiczna zajmuje się przede wszystkim działaniem mięśni dna miednicy (warunkują prawidłowe funkcjonowanie układu moczowego, płciowego i pokarmowego) oraz dysfunkcjami pojawiającymi się zarówno w ciąży jak i w okresie połogu. Rehabilitacja uroginekologiczna dotyczy pacjentów/pacjentek:

    • z wysiłkowym nietrzymaniem moczu
    • z nietrzymaniem moczu z parcia
    • z pęcherzem nadreaktywnym
    • z nietrzymaniem gazów lub kału
    • z biegunką lub zaparciami
    • z uczuciem zalegania moczu
    • z „opadaniem” narządów miednicy
    • z problemami seksualnymi (ból podczas stosunku)
    • przed porodem, w trakcie oraz po przebytej ciąży

    Rehabilitacja pulmonologiczna zajmuje się poprawą funkcji układu krążeniowo-oddechowego, który ma wpływ na sprawność psychofizyczną chorego. Rehabilitacja pulmonologiczna dotyczy m. in. pacjentów:

    • z przewlekłymi chorobami płuc
    • przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP)
    • z mukowiscydozą
    • z rozstrzeniem oskrzeli
    • z astmą oskrzelową
    • z śródmiąższowymi chorobami płuc (pylice, zwłóknienia, sarkoidoza)
    • z nowotworami płuc

    Rehabilitacja onkologiczna zajmuje się poprawą sprawności psychofizycznej, społecznej i zawodowej osób leczonych z powodu nowotworów złośliwych. Ponadto celem terapii jest minimalizowanie powikłań leczenia choroby nowotworowej. Rehabilitacja onkologiczna dotyczy m. in. pacjentów:

    • mających powikłania w układzie ruchu
    • z zaburzeniami układu krążeniowo-oddechowego
    • z zaburzoną pracą układu limfatycznego
    • z osłabieniem układu mięśniowego

  • Poznaj dodatkowe formy rehabilitacji

    Dodatkowe formy rehabilitacji skierowane są głównie do pacjentów chorujących na choroby przewlekłe. W przypadku wielu jednostek chorobowych proces terapii z fizjoterapeutą może być uzupełniony o dodatkowe formy leczenia. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom pacjentów charakteryzujemy pokrótce najbardziej popularne formy rehabilitacji.

    Biofeedback

    Jest metodą zwiększającą efektywność funkcjonowania mózgu, która wpływa na umiejętności panowania i samokontroli nad swoim ciałem. U podstaw teorii biofeedback leży założenie, że człowiek ma możliwość świadomego oddziaływania na własne procesy fizjologiczne. Specjalne urządzenie bada stan organizmu i dostarcza osobie poddanej terapii informację zwrotną ( z ang. Feedback ). Informację zwrotną przekazuje się za pomocą animacji lub dźwięku. Dzięki temu pacjent jest w stanie świadomie kontrolować funkcje organizmu do tej pory dla niego ograniczone. W obecnych czasach w terapii Biofeedback pomagają zaawansowane programy i aplikacje komputerowe.

    Cyber oko

    Jest to technologia, która pozwala pacjentom po bardzo poważnych zaburzeniach w obrębie układu nerwowego na ponowną komunikację. Urządzenie zawiera specjalne kamery, które śledzą ruchy gałki ocznej. Skierowany przez dłuższą chwilę wzrok w jeden punkt daje odpowiedni sygnał. Dzięki zaawansowanej technologii program daje możliwość zadawania pytań, wyrażania swoich potrzeb a także bardzo wszechstronnego treningu mowy oraz możliwości wykonywania różnorodnych zadań stymulujących pracę mózgu.

    Dogoterapia

    Dogoterapia to terapia z udziałem psa wykorzystywana m. in. w przypadku pacjentów z autyzmem, zespołem Downa, niepełnosprawnością intelektualną. Dogoterapia oddziałuje na sferę emocjonalną oraz zmniejsza bariery niepewności w kontakcie z czworonogiem. Kontakt z psem eliminuje zachowania agresywne i autoagresywne, poprawia samoocenę oraz rozwój empatii. Zajęcia z udziałem psa wpływają również na poprawę koncentracji, rozwój mowy i funkcji poznawczych, pobudzanie wzroku, słuchu i węchu.

    Egzoszkielet

    Egzoszkielet to mobilne urządzenie wykorzystywane do terapii pacjentów z niedowładem kończyn dolnych. Umożliwia ruchy wstawania, siadania na krześle, stania oraz chodu z prawidłową fazą przenoszenia i obciążenia. Egzoszkielet poprzez swoją zaawansowaną budowę wspomaga utracone funkcje i może w znacznym stopniu wspomóc proces powrotu do sprawności.

    Hipoterapia

    Hipoterapia to forma rehabilitacji ruchowej prowadzona przy udziale konia. Łączy stymulację ruchową, psychiczną, sensoryczną oraz społeczną. Terapię z udziałem koni stosuje się zarówno u dzieci, młodzieży, jak i u dorosłych. Terapia pobudza wiele zmysłów przez co poprawia się rozwój psychoruchowy pacjenta.

    Protetyka

    Protetyka i ortotyka obejmuje całokształt działań związanych z budową, doborem i dopasowaniem różnego rodzaju protez i ortez robionych na zamówienie. Zarówno ortezy i protezy robione na miarę pełnią bardzo istotną rolę w leczeniu i kompleksowej rehabilitacji osób z dysfunkcjami narządu ruchu. Stosowanie bardzo nowoczesnych technologii w obrębie protezowania pozwoliło na zmniejszenie skutków niepełnosprawności oraz znaczną poprawę komfortu życia.

    Rehabilitacja słuchu i mowy

    Obejmuje kompleksową opiekę diagnostyczno-terapeutyczną pacjentów z uszkodzonym słuchem oraz z zaburzeniami rozwojowymi mowy i języka. Głównym celem rehabilitacji słuchowej jest pomoc w dostosowaniu dziecka głuchego i niedosłyszącego do samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie, a także poprawa poznawczej funkcji słuchu, która w sposób szczególny pozwala na rozwój mowy i rozwój intelektualny.

    Rehabilitacja wzroku

    Ma za zadanie pomoc słabowidzącym w pokonaniu trudności wynikających z ograniczeń wzroku. Polega na rozwijaniu umiejętności posługiwania się wzrokiem. Celem terapii jest zwiększanie wykorzystywania widzenia w życiu codziennym oraz nauka umiejętności radzenia sobie metodami bezwzrokowymi lub z wykorzystaniem resztek wzroku.

    Wkładki ortopedyczne

    Stanowią wsparcie procesu rehabilitacji w przypadku wielu dysfunkcji układu ruchu. Indywidualnie dobrane wkładki powodują korekcję nieprawidłowego ustawienia stopy co przekłada się na prawidłowy chód i zmniejszenie przeciążeń w obrębie całego układu ruchu. Korekcja wad stóp jest szczególnie ważna u najmłodszych pacjentów, którzy znajdują się w okresie kształtowania osi kończyn i rozwoju układu kostnego. W przypadku starszych pacjentów kluczowe jest odciążenie miejsc szczególnie bolesnych i minimalizowanie przeciążeń wynikających z asymetrycznego obciążenia stóp.

    Masaż

    Masaż jest jedną z form terapii, polega on na wykonywaniu określonych ruchów i technik mających za zadanie rozluźnić różne struktury układu ruchu ( mięśnie, powięź, więzadła, torebki stawowe, skórę ). Istnieje bardzo wiele różnych rodzajów masażu. Najbardziej popularne to: masaż klasyczny, masaż limfatyczny, masaż relaksacyjny, masaż sportowy.

    Integracja sensoryczna

    Integracja sensoryczna to zdolność układu nerwowego do odbierania i przetwarzania bodźców czuciowych oraz prawidłowego reagowania na nie. Zaburzenia na tle integracji sensorycznej mogą pojawić się na różnych etapach rozwoju wpływając negatywnie na funkcjonowanie i zachowanie dziecka. Podstawą terapii integracji sensorycznej jest diagnostyka określonych zaburzeń oraz odpowiednia stymulacja układu nerwowego. Opiera się ona na twórczej zabawie pobudzającej zmysły dziecka. Dzięki ciekawym i przyjemnym zadaniom dziecko uczy się jak adekwatnie reagować na informacje, które docierają do niego za pośrednictwem zmysłów.

    Kombinezon TheraSuit

    TheraSuit to specjalny kombinezon rehabilitacyjny, który w połączeniu z intensywnym programem treningowym stymuluje prawidłowy rozwój dziecka. Kombinezon TheraSuit wspomaga osłabione mięśnie, poprawia stabilizację ciała, przywraca prawidłową postawę ciała, redukuje patologiczne odruchy oraz wpływa korzystnie na równowagę dziecka. Jest on wykorzystywany w rehabilitacji m. in. pacjentów z mózgowym porażeniem dziecięcym, udarami mózgu, opóźnionym rozwojem ruchowym, urazami mózgu i rdzenia kręgowego, przepukliną oponową, chorobami nerwowo-mięśniowymi.

    Lokomat

    Lokomat to urządzenie do badania oraz treningu chodu z możliwością korekcji wzorca ruchu, odciążenia ciała oraz określenia takich parametrów jak prędkość i długość kroku. Lokomat znajduje największe zastosowanie w leczeniu osób po udarze mózgu, uszkodzeniu rdzenia kręgowego, urazie czaszkowo-mózgowym, z mózgowym porażeniu dziecięcym oraz stwardnieniem rozsianym. Jest on wykorzystywany z powodzeniem w rehabilitacji zarówno dorosłych jak i dzieci.

    Mikropolaryzacja mózgu

    Mikropolaryzacja mózgu, jest nową, nieinwazyjną i bezbolesną metodą stymulowania mózgu za pomocą prądu stałego. Elektrostymulacja przez czaszkowa wpływa na aktywność komórek mózgu i wspomaga spontaniczny proces zdrowienia tkanki nerwowej. Stymulacja kory mózgu odpowiednimi impulsami elektrycznymi wpływa korzystnie na funkcje ruchowe i poznawcze przyspieszając tym samym rehabilitację chorych po uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego.

    Sala doświadczeń świata

    Sala doświadczeń świata jest to specjalne wyodrębnione pomieszczenie wyposażone w różnorodne urządzenia służące stymulowaniu zmysłów. Sala umożliwia oddziaływanie na zmysły przez dotyk, dźwięki, zapach oraz światło. Pobyt w sali pozwala na doświadczanie szerokiego zakresu bodźców zmysłowych w przystępnym otoczeniu dzieciom z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Efekty terapeutyczne obejmują między innymi poprawę percepcji ciała i orientacji przestrzennej, zwiększenie aktywności dziecka, motywacji do działania, otwartości na nowe doświadczenia oraz wzrost poczucia bezpieczeństwa i zadowolenia.

    Logopedia

    Logopedia obejmuje różne oddziaływania ukierunkowane na usunięcie zaburzeń procesu porozumiewania się. Dokonuje się to poprzez usuwanie dysfunkcji mowy, odtwarzanie umiejętności mowy w przypadku jej utraty, nauczanie mowy jeśli funkcja mowy nie została wykształcona, wyrównywanie zaburzeń rozwojowych mowy, wypracowanie odpowiedniego poziomu sprawności językowej oraz eliminację psychologicznych konsekwencji upośledzenia mowy.

    Terapia pedagogiczna

    Terapia pedagogiczna jest ukierunkowana na niwelowanie przyczyn i objawów niepowodzeń szkolnych. Ma ona na celu zwiększenie samooceny dziecka oraz jego motywacji do dalszego samorozwoju i podejmowania obowiązków związanych z edukacją szkolną.

    Psychologia

    Psychologia jest skierowana do osób zmagających się z różnorodnymi problemami. Opiera się ona regularnym kontakcie z psychologiem i polega na stosowaniu różnorodnych metod oraz technik psychologicznych. Psychoterapia wpływa korzystnie na zdrowie psychiczne ułatwiając radzenie sobie ze szkodliwymi zachowaniami, przekonaniami, obsesjami, myślami lub emocjami. Zmiana niekorzystnych wzorców zachowań zazwyczaj sprzyja budowaniu satysfakcjonujących relacji z innymi ludźmi oraz ułatwia rozwój umiejętności społecznych.

    Terapia zajęciowa

    Terapia zajęciowa jest formą rehabilitacji skierowaną do osób z niepełnosprawnością ruchową, intelektualną lub innymi ograniczeniami funkcjonalnymi. Obejmuje ona różne aktywności związane z dbaniem o siebie, samoobsługą, edukacją, pracą i wypoczynkiem. Terapia zajęciowa może służyć zwiększeniu samodzielności chorych, poprawie ich dobrostanu psychofizycznego lub uzyskaniu nowych kompetencji zawodowych. Wśród rodzajów terapii zajęciowej wyróżnia się miedzy innymi ergoterapię (terapię poprzez pracę), socjoterapię (terapię zaburzeń zachowania i zaburzeń emocjonalnych w toku spotkań grupowych) oraz arteterapię (terapię poprzez różne formy kontaktu ze sztuką i kulturą).